Demir beceriksizliğinin bulguları nelerdir? Demir noksanlığına iyi geldiği ispatlanan süper gıdalar…

13.03.2019
21
Demir beceriksizliğinin bulguları nelerdir? Demir noksanlığına iyi geldiği ispatlanan süper gıdalar…

Demir beceriksizliği, yanlış beslenme veya bazı hastalıklar nedeniyle bedendeki demir mineralinin eksikliği anlamına gelmektedir. Dünyada en sık anemi başka bir deyişle kansızlık nedeni demir beceriksizliğidir. Demir beceriksizliği bulguları değişik biçimlerde ortaya çıkar. Çocuklar, hamileler ve emziren anneler özellikle Demir beceriksizliği tehlike grubundadır. Peki demir beceriksizliğinin bulguları nelerdir? Demir beceriksizliği olan nasıl beslenmelidir? Demir noksanlığına iyi gelen gıdalar nelerdir? İşte tüm bu suallerin yanıtı ve daha aşırısı haberimizde…

Dahiliye Uzmanı Dr. Güzin Oğuz Yıldırım, demir beceriksizliğinin yanlış beslenme veya bazı hastalıklar nedeniyle bedendeki demir mineralinin eksikliği anlamına geldiğini söyledi.

Dünya Sıhhat Örgütü’nün tarifi gereğince Hemoglobin’in Hb bayanlarda 12’den, erkeklerde 14’ten düşük olmasının anemi kansızlık olarak tanımlandığını ifade eden Dr. Yıldırım, “Dünyada en sık anemi nedeni demir beceriksizliğidir. İstatistiklere göre dünyada bayanların % 35’inde, erkeklerin % 20’sinde ve gebelerin %50’sinde demir noksanlığına bağlı anemi görülmekle beraber en sık büyümemiş ve büyümekte olan ülkelerin sıhhat meseleyi olarak karşımıza çıkmaktadır” dedi.

DEMİR NEDEN EHEMMİYETLİDİR?

Dr. Güzin Oğuz Yıldırım, “Demiri bu kadar ehemmiyetli yapan nokta ise, hücrelerimizin hayatı ve işlev görmesi için lüzumlu enerji yapımını sağlayan Oksijen molekülünün taşınmasından ve atık olarak ürettiği Karbondioksitin uzaklaştırılmasından mesul kandaki kırmızı küre ismini verdiğimiz RBC hücrelerin yapıtaşı Hemoglobin’in Hb esas elementi olmasından kaynaklanmaktadır. Yaş, cinsiyet, bayansa hamile olup olmama, lohusa olup olmama, günlük spor etkinlik oranı, demir ambarlarındaki rezerv oranı demir beceriksizliği teşhisi için parametreleri değiştirmektedir” dedi.

HALSİZLİK, BİTKİNLİK VE BAŞ SIZISI YAPIYOR

Demir beceriksizliği bulgularının değişik biçimlerde ortaya çıktığını ifade eden Dr. Güzin Oğuz Yıldırım, şunları söyledi:

“Bireyde demir beceriksizliği bulunduğunda; halsizlik, bitkinlik, tedirginlik, baş sızısı, baş dönmesi, egzersiz intoleransı, soluk darlığı, göğüs sızısı şikâyetleri büyümekte ve bireyde sıkıntılı bacak belirtisine, toprak, kireç ve buz gibi banalde yenmeyecek maddeleri yeme isteğine, kalp hastalıklarına ve gelişim geriliğine neden olmaktadır. Tetkikimizde ise bireyde solukluk, kuru cilt, mavi sklera gözün beyaz kısmı, dilde tat tomurcuk kaybı, dudak ve çene çevresinde yaralar, tırnaklarda ayrışma kırılma, saç dökülmesi, hatta gastroskopide yemek borusunda cepleşme görmekteyiz.”

Demir noksanlığına neden olan bir hayli etken olmakla beraber bunların 4 ana başlık altında bir araya gelebildiğini ifade eden Dr. Güzin Oğuz Yıldırım bunları şöyle sıraladı:

Noksan alım: Yanlış beslenme, hamilelik, menstruasyon, lohusalık, sihrime yarıyılı gibi gereksinim çoğalışını karşılayacak ölçüyü gün içerisinde almama.

Emilim bozukluğu: Çölyak hastalığı, Atrofik/ H. Pylori ye bağlı gastrit, Bariyatrik Cerrahi.

Kan kaybı: Sindirim sistemi hastalıkları ülser, crohn, ülseratif kolit, sütun kanseri gibi. Travmalara bağlı mikro kanamalar, idrar yolları hastalıkları enfeksiyonlar, bazı böbrek hastalıkları ve kanserleri.

Genetik hastalıklar: Urino- pulmoner hemosiderozis, demire refrakter demir beceriksizliği kansızlığı IRIDA.

ÇOCUKLAR, HAMİLELER VE EMZİREN ANNELER TEHLİKE GRUBUNDADIR

Kendisinde demir beceriksizliği veya anemi olduğunu düşünen şahısların ve vejetaryenlerin kesinlikle doktora müracaat etmesi gerektiğini ifade eden Dr. Güzin Oğuz Yıldırım, “Tehlike grubu olarak nitelediğimiz çocuklar, hamileler, emzirme yarıyılındaki anneler emin aralıklarla hakimiyet edilmelidir. Demir beceriksizliği ve kansızlığı teşhisinizi netleştirdikten sonra şahıslar için aneminin şiddetine göre uygun rehabilitasyon alternatiflerine karar verilir. Aynı zamanda nedenini tespit ederek neden noksan alım, uygunsuz beslenme ise dayanak ile lüzumlu öneriler vermemiz; emilim bozukluğu ve kan kaybı ise lüzumlu testlerle nedeni ortadan kaldırmamız gerekmektedir” diye konuştu.

İlaçların kumpaslı kullanımı yanı sıra günlük yaşamda bazı beslenme tekliflerinin dikkate alınması gerektiğini ifade eden Dr. Güzin Oğuz Yıldırım, nasihatlerini şöyle sıraladı:

C vitamini demirin emilimini artırır. Bu sebeple yumurtayı portakal suyu veya domatesle, köftenin yeşil salata ile harcanması demirin emilimini artırmak açısından ehemmiyetlidir.

Mayalı ekmekteki demir mayasız ekmeğe göre daha çok emilir.

İyi pişmemiş kuru baklagiller ya da kepek ekmeği demirin emilimini eksiltir.

Posalı besinlerle beslenme demirin emilimini eksiltir.

Yiyecekleri gizlemekte kullandığımız alüminyum, paslanmaz çelik ve teneke de demirin emilimini eksiltir.

Demir noksanlığını önlemenin bir yolu da çay ve kahveyi yemek sırasında ya da hemen sonrasından harcamamaktan geçiyor. Çay ve kahveyi muhtemel olduğunca ara öğünlerde harcamaya itina gösterin. Ayrıca çayı sarih ve limonla beraber harcamakta fayda vardır.

Kuru kayısı, kuru üzüm, kuru dut gibi kuru meyveler,

Yeşil yapraklı sebzeler ıspanak, pazı,

Fındık, fıstık ve susam,

Karaciğer, kırmızı et, tavuk ve balık eti,

Yumurta,

Pekmez ve üzüm,

Kuru baklagiller,

Baklagilleri etle pişirin.

Her öğünde kesinlikle bol yeşillik harcayın.

Ispanak yanına yoğurt ile harcandığında demir emilimi eksilmektedir.

Ispanağın yumurta ile pişirilmesi ise biyoyararlılığını artırır.

Kurubaklagil ve hububatlı yemekler; yanında kesinlikle bol maydanozlu, marullu, domates ve limonlu salata ile harcandığında, hububat ve baklagillerin içindeki demir daha fazla emilir. Ayrıca bu gıdalar kıyma, parça et ya da tavukla pişirildiğinde demir alımı çoğalmaktadır.

Demir beceriksizliği ileri ebatta olan şahıslar; süt, yoğurt ve ayran gibi kalsiyum kapsayan yiyecekleri yemeklerin yanına değil, ara öğünlerde harcamalıdır. Zira kalsiyumun demirin emilimini yavaşlatma özelliği vardır.

Kahvaltılarda 1- 2 tatlı kaşığı kadar pekmez günlük demir lüzumunun çoğunu karşılamaktadır. Özellikle keçiboynuzu pekmezi yüksek demir kapsar.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.